سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران ( ایبنا)- اکرم عباسی : صنعت چاپ یکی از زیرساختهای کمتر دیدهشده اما اثرگذار در زندگی فرهنگی جامعه است. از کتاب و مطبوعات گرفته تا بستهبندی کالا، محصولات تبلیغاتی و بسیاری از اقلام مورد نیاز دستگاهها و مجموعههای مختلف، به نوعی با این صنعت ارتباط دارند.
در خراسان شمالی نیز چاپخانهها بخشی از همین زنجیره را شکل میدهند؛ مجموعههایی که در کنار فعالیت اقتصادی، در پشتیبانی از رویدادهای فرهنگی، هنری، رسانهای، آموزشی و اجتماعی استان نقش دارند اما این حوزه در خراسان شمالی با دغدغهها و مسائلی نیز مواجه است.
مهدی آریان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان شمالی در گفتوگو با خبرنگار ایبنا با اشاره به همین جایگاه مهم، چاپخانهداران و فعالان این حوزه را بخش مهمی از زنجیره فرهنگ و نشر دانست و بر نقش آنان در رونق برنامههای فرهنگی، هنری، رسانهای و اقتصادی استان تأکید کرد.
وی گفت: توجه به صنعت چاپ صرفاً حمایت از یک صنف یا گروه شغلی نیست؛ بلکه حمایت از بخشی از زیرساخت فرهنگی و اقتصادی استان است.
ماشینآلات فرسوده؛ یکی از دغدغههای اصلی
آریان افزود: یکی از مهمترین موضوعاتی این صنعت، فرسودگی ماشینآلات است و از آنجایی که صنعت چاپ، صنعتی وابسته به فناوری و کیفیت است سرعت و توان رقابت چاپخانهها تا حد زیادی به تجهیزات و ماشینآلات مورد استفاده آنها وابسته است.
وی مطرح کرد: افزایش هزینههای خرید، نگهداری و تعمیر تجهیزات و همچنین دشواری نوسازی ماشینآلات میتواند توان چاپخانهها را برای رقابت و پاسخگویی به نیازهای جدید بازار کاهش دهد و تغییر نیاز مشتریان و حرکت بازار به سمت کیفیت بالاتر، سرعت بیشتر و خدمات متنوعتر، ضرورت سرمایهگذاری برای بهروزرسانی تجهیزات را بیش از گذشته نمایان کرده است.
آریان با اشاره به اینکه در چنین شرایطی، موضوع نوسازی و بهروزرسانی ماشینآلات به یکی از مطالبات جدی فعالان این صنعت تبدیل شده است، بیان کرد: مطالبهای که تحقق آن میتواند به افزایش کیفیت خدمات، کاهش هزینههای تولید و ارتقای توان رقابتی چاپخانههای استان کمک کند.
هزینههای تولید؛ فشار مضاعف بر چاپخانهها
وی با بیان اینکه در کنار موضوع تجهیزات، افزایش هزینههای تولید نیز از دیگر دغدغههای فعالان صنعت چاپ است، تصریح کرد: چاپخانهها برای ادامه فعالیت خود با هزینههای مختلفی از جمله مواد اولیه، انرژی، تعمیر و نگهداری تجهیزات، نیروی انسانی و سایر هزینههای جاری روبرو هستند و افزایش این هزینهها در شرایطی که بازار سفارشهای چاپی نیز با تغییرات مختلف روبهروست، میتواند فشار بیشتری بر فعالان این حوزه وارد کند که به همین دلیل توجه به مسائل اقتصادی چاپخانهها و طراحی سازوکارهای حمایتی میتواند در حفظ ظرفیت موجود و جلوگیری از کاهش فعالیت واحدهای چاپی استان مؤثر باشد.
ضرورت حمایت هدفمند از صنعت چاپ
آریان بر حمایت از فعالان صنعت چاپ و تلاش برای رفع موانع پیش روی آنان تأکید کرد و گفت: این رویکرد زمانی میتواند آثار ملموستری برای صنعت چاپ داشته باشد که حمایتها را از سطح گفتوگو فراتر برده و به برنامههای مشخص در زمینه تسهیل نوسازی تجهیزات، حمایت از سرمایهگذاری، کاهش موانع تولید و تقویت بازار سفارشهای چاپی منجر شود.
وی ادامه داد: صنعت چاپ برای ادامه مسیر خود بیش از هر چیز به یک نگاه زنجیرهای نیاز دارد چرا که چاپ را نه یک فعالیت تنها، بلکه بخشی از اکوسیستم فرهنگ، نشر، رسانه، تبلیغات و تولید بداند.
سرمایه انسانی بخش فراموششده صنعت چاپ
آریان افزود: در کنار دستگاهها و تجهیزات، نیروی انسانی یکی از مهمترین سرمایههای صنعت چاپ است که بخشی از مهارتهای موجود در چاپخانهها حاصل سالها تجربه و فعالیت حرفهای پیشکسوتان این عرصه بوده است و انتقال این تجربه به نسلهای جدید، آموزش نیروهای متخصص و آشنایی کارکنان با فناوریهای نوین چاپ میتواند در آینده این صنعت نقش بسزایی داشته باشد.
صنعت چاپ در مسیر تحول
وی با اشاره به اینکه صنعت چاپ نیز مانند بسیاری از صنایع دیگر در سالهای اخیر با تغییرات گستردهای مواجه شده است، بیان کرد: تغییر الگوی مصرف، گسترش رسانههای دیجیتال، تحول در تبلیغات و افزایش اهمیت بستهبندی، بخشی از نیازهای جدید این صنعت را شکل دادهاند و آینده چاپخانهها تنها به حفظ شیوههای سنتی تولید وابسته نیست چرا که توسعه خدمات، ورود فناوریهای جدید، افزایش کیفیت، توجه به نیاز بازار و حرکت به سمت فعالیتهای تخصصیتر میتواند مسیر تازهای برای این صنعت ایجاد کند و برای چاپخانههای خراسان شمالی نیز این تحول میتواند فرصتی برای عبور از بازار محدود سنتی و حضور جدیتر در بازارهای جدید باشد به شرطی که زیرساختهای لازم برای این تغییر فراهم شود.
وی در پایان گفت: صنعت چاپ خراسان شمالی اگرچه شاید کمتر از برخی صنایع دیگر دیده شود، اما هر روز بخشی از فعالیت فرهنگی، رسانهای و اقتصادی استان از مسیر آن عبور میکند و به همین دلیل، حمایت از این صنعت را میتوان سرمایهگذاری برای تقویت بخشی از زیرساخت فرهنگی و تولیدی استان دانست؛ صنعتی که برای ماندن و رقابت در آینده، بیش از همیشه به تجهیز، آموزش، نوآوری و حمایت هدفمند نیاز دارد.
